Nowe zasady VAT dla małżonków w gospodarstwach rolnych obowiązują od 1 października 2026 roku. Zmiany te pozwalają, aby małżonkowie prowadzący działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa byli traktowani jako odrębni podatnicy VAT, pod warunkiem, że prowadzą działalność samodzielnie.
Dotychczasowe przepisy nie umożliwiały, aby w ramach jednego gospodarstwa rolnego funkcjonowało więcej niż jedno rozliczenie VAT dla małżonków jako odrębnych podatników. Nowelizacja ustawy o VAT wprowadza istotne zmiany w tym zakresie. Każda osoba fizyczna prowadząca działalność rolniczą na wspólnym majątku może być zarejestrowana jako odrębny podatnik VAT. W praktyce oznacza to, że mąż i żona mogą być osobnymi podatnikami VAT, jeśli każda z nich prowadzi własną, samodzielną działalność gospodarczą.
Nowe przepisy VAT dla małżonków w gospodarstwach rolnych
Zmiana ta jest rezultatem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 24 marca 2022 roku. Trybunał stwierdził, że polskie regulacje nie mogą z góry wykluczać uznania małżonków za odrębnych podatników VAT tylko dlatego, że prowadzą działalność w ramach jednego gospodarstwa rolnego. Kluczowe jest to, czy każda z osób prowadzi działalność w sposób samodzielny.
Nowe przepisy otwierają również możliwość, aby w jednym gospodarstwie funkcjonowały różne modele rozliczeń podatkowych. Na przykład, jedna osoba może być czynnym podatnikiem VAT, podczas gdy druga korzysta ze statusu rolnika ryczałtowego, jeżeli spełnia określone warunki. Ministerstwo Finansów podkreśla, że takie rozwiązanie wymaga większej przejrzystości rozliczeń, aby można było ustalić, które przychody i wydatki dotyczą konkretnego podatnika.
Nowe regulacje mogą być szczególnie korzystne dla gospodarstw, w których małżonkowie prowadzą różne rodzaje działalności lub chcą oddzielnie rozliczać inwestycje, sprzedaż oraz zakupy. Należy jednak pamiętać, że nie oznacza to automatycznego podziału gospodarstwa na dwóch podatników. Każda z osób musi prowadzić działalność samodzielnie i spełniać wymagane warunki do rejestracji jako podatnik VAT.
Ustawa została uchwalona 4 września 2026 roku, a następnie podpisana przez Prezydenta RP 25 września. Została opublikowana w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1270. Zmiany dotyczące małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne obowiązują od 1 października 2026 roku.